تجهیزات بازرسی فنی و تستهای غیر مخرب

placeholder 960
انواع سختی سنج فلزات
انواع دستگاه های سختی سنج فلزات
اسفند ۴, ۱۳۹۷
اصول کار عیب یابهای اولتراسونیک
اصول کار عیب یابهای اولتراسونیک
اسفند ۴, ۱۳۹۷

تجهیزات بازرسی فنی و تستهای غیر مخرب

بازرسی فنی و تستهای غیر مخرب

در این مقاله قصد داریم انواع روشهای مورد استفاده جهت بازرسی فنی به روش غیر مخرب را توضیح دهیم که شامل انواع روش اولتراسونیک ، روش ادی کارنت یا جریانهای گردابی، روش مایعات نافذ، روش ذرات مغناطیسی و روش بازرسی چشمی میشود.

Non Destructive Testing Equipment

تجهیزات مربوط به بازرسی فنی و تجهیزات تست غیر مخرب جهت بررسی وجود عیوب در مواد و همچنین تست جوش بو تست مواد به روش غیر مخرب کاربرد دارند. به دلیل اینکه در آزمایش های مخرب قطعه مورد آزمایش پس از انجام تست از بین میرود ، امکان ارزیابی تمام قطعات تولیدی به این روش امکان پذیر نمیباشد و  جهت اطمینان از کیفیت تمامی قطعات بدون وارد شدن آسیب به آنها باید از روش های غیر مخرب (NDT) استفاده نمود.

روشهای بسیار متنوعی جهت انجام تست های غیر مخرب وجود دارد که بسته به شرایط کاری، قطعه مورد تست و … باید روش مناسب برای بازرسی و تست انتخاب گردد.

روشهای مختلف تست های غیر مخرب NDT :

  • UT : روش اولتراسونیک Ultrasonic

  • ET : روش ادی کارنت یا جریانهای گردابی Eddy Current

  • PT : روش مایعات نافذ Penetrant testing

  • MT : روش ذرات مغناطیسی Magnetic Particle

  • VT : بازرسی چشمی Visual Test

هر روش NDT بسته به روش و اصول کار آن دارای فواید و مزیتها و از طرفی محدودیتها و نواقص خاص خود میباشد. در نتیجه در تست مواد، برای تست هر قطعه باید با توجه به این موارد یکی از روش های تست غیر مخرب NDT انتخاب گردد.

بازرسی فنی و تست های غیر مخرب به روش اولتراسونیک Ultrasonic :

 

تعریف : در آزمایش فراصوتی یا اولتراسونیک از موج با فرکانس فراتر از آستانه شنوایی انسان استفاده میشود. در این دستگاه تست ، با انتشار موج آلتراسونیک به درون قطعه مورد تست و مشاهده و تحلیل موج برگشتی میتوان به وجود  عیب و عیوب در قطعه پی برد.

در دستگاه تست و عیب یابی به روش التراسونیک انرژی الکتریکی توسط وسیله ای به نام ترنسدیوسر (Transducer) یا پراب به انرژی صوتی یا همان موج التراسونیک تبدیل میشود. پراب (Probe) از یک ماده پیزوالکتریک ساخته شده است که قادر ا انرژی الکتریکی را به امواج صوتی یا اولتراسونیک تبدیل کند  و همچنین با برخورد موج آلتراسونیک به پراب ، انرژی الکتریکی ایجاد خواهد شد.
کاربرد : روش های فراصوتی کاربرد بسیار گسترده ای در تعیین نقص های درونی مواد به روش غیر مخرب دارند ، با وجود این از آنها می توان برای تعیین ترک های زیر سطحی نیز استفاده کرد. آزمون های فراصوتی ،‌افزون بر بازرسی  فنی قطعات تکمیل شده ،‌برای بازرسی کنترل کیفیت مراحل مختلف تولید قطعاتی همچون قطعات نورد شده نیز به کار می روند . معمولاٌ از این روش ها برای بازرسی قطعات و مجموعه های در حین کار نیز استفاده می شود .

از تجهیزات تست های غیر مخرب مبتنی بر امواج اولتراسونیک میتوان به دستگاه های عیب یاب اولتراسونیک و ضخامت سنج اولتراسونیک اشاره کرد. دستگاه عیب یاب اولتراسونیک جهت تشخیص عیوب زیر سطحی و داخلی مواد کاربرد دارد و دستگاه ضخامت سنج التراسونیک نیز جهت ضخامت سنجی مواد و پیدا کردن پیتهای ناشی از خوردگی در لوله ها کاربرد بسیار دارد.

اطلاعات کامل اصول ضخامت سنج

اطلاعات کامل اصول عیب یاب اولتراسونیک

بازرسی فنی و تست های غیر مخرب به روش جریان ادی کارنت Eddy current :

 

تعریف : در اثر نزدیک شدن یک کویل با جریان متناوب به سطح فلز ، اثر القای الکترومغناطیسی باعث ایجاد جریان گردابی در قطعه میشود و در صورتی که کویل مطابق با یک استاندارد معین کالیبره شده باشد میتوان با این خصوصیت بسیاری از خواص و شرایط قطعه را بررسی نمود.

کاربرد : روش ET یک روش NDT با قابلیتهای بسیار متنوع میباشد. با این روش امکان اندازه گیری ضخامت ورقهای نازک، هدایت الکتریکی، قابلیت نفوذ مغناطیسی ، اندازه گیری سختی، شرایط عملیات حرارتی قطعه تحت آزمایش و … وجود دارد. در این روش همچنین امکان اندازه گیری ضخامت پوششهای غیر فلزی روی سطوح فلزی وجود دارد. همچنین به وسیله تست به روش جریان گردابی (Eddy Current) ناپیوستگی های زیر سطحی از قبیل ترک ، seam و Lap و ناخالصیها نیز قابل تشخیص میباشند.

این تجهیزات به دلیل سرعت بالا در خطوط تولید کارخانجات تولیدی بسیار کاربرد دارند.

بازرسی فنی و تست غیر مخرب به روش مایعات نافذ Penetrant Testing :

 

تعریف : اساس روش آزمایش مایعات نافذ مبتنی بر قابلیت نفوذ بعضی از مایعات با استفاده از خاصیت موئینگی به داخل حفره ها و ترک های خیلی نازک استوار است و بنابراین برای آشکار سازی ترکهایی که به سطح کار رسیده اند ‌به کار می رود،‌ این مایعات کشش سطحی کم و قابلیت تر کنندگی خوب نسبت به ماده آزمایش شونده دارند و قادرند روی سطح این مواد قشر نازکی تشکیل دهند. در این روش بعد از تمیزکاری سطح ، مایع نافذ از ست اسپری PT را روی سطح اعمال میکنند و با اعمال زمان کافی dwell time مایع penetrant به دلیل خاصیت موئینگی خود به درون تمام ناپیوستگی ها سطح و ترکهای سطحی نفوذ مینماید. سپس باید مایع نافذ اضافی را پاک کرد  ماده آشکارساز developer را اعمال نمود. پس از گذشت مدتی ماده آشکار سازف مایع نافذ را از درون ناپیوستگی ها و ترکها بیرون میکشد و  قابل رویت میسازد.

کاربرد : آزمایش مایعات نافذ فقط قادر به نمایان ساختن عیوب سطحی میباشد.
امروزه ،‌ بازرسی با مواد نفوذ کننده رنگی ، روش صنعتی مهمی است و برای تعیین نقص هایی مانند ترک ،‌ جدا لایگی ،‌رویهم افتادگی و منطقه های تخلخل سطحی در بسیاری قطعات به کار می رود . این روش تقریباٌ برای تست همه قطعات قابل استفاده است ، ‌اعم از اینکه قطعه بزرگ باشد یا کوچک ، شکل ساده داشته باشد یا پیچیده ؛ این روش برای بازرسی فرآورده های ریختگی و کار شده فلزات آهنی و غیر آهنی و همچنین آلیاژ ها ، سرامیک ها ،‌شیشه آلات و برخی قطعات پلیمری به کار می رود .

بازرسی فنی و تست های غیر مخرب به روش ذرات مغناطیسی Magnetic Particle :

تعریف :  تست و بازرسی مواد به روش ذرات مغناطیسی بر این اصل استوار است که اگر قطعه مورد آزمایش از جنس مغناطیس شونده باشد و از آن مغناطیس عبور داده شود . خطوط قوای مغناطیس در برخورد با ناپیوستگی ها (تقریباً) عمود بر جهت میدان تغییر مسیر می دهند و میدان نشت قویی را به وجود می آورند . این میدان نشت در سطح و بالای قطعه مغناطیده قرار دارد ، حال چنانچه ذرات ریز مواد مغناطیس شونده بصورت خشک یا معلق در مایع یر روی سطح قطعه پاشیده شود ، در محل وجود عیب ، تجمع نموده پل مغناطیسی که به این ترتیب تشکیل می شود ، محل ، اندازه و شکل ناپیوستگی را تعیین می کند.

کاربرد :  کاربردهای صنعتی اصلی بازرسی فنی NDTبه روش ذرات مغناطیسی عبارتند از : بازرسی فرآیندی ، بازرسی نهایی . بازرسی دریافتی ، تعمیرات جزیی و کلی . هر چند بازرسی فرایندی ، نقصها درحین فرایند تولید بسیار سریع نمایان می شوند . اما در بازرسی نهایی تضمین بیشتری برای بی نقص بودن قطعات وجود دارد . در حین بازرسی هم قطعات خریداری شده نیمه تمام و هم مواد اولیه برای تشخیص نقصهای اولیه آزمون می شوند. بازرسی میلگردها ،تسمه ها ، شمشهای آهنگری و ریختگی های ماسه ای وارده با این روش انجام می شود . در صنایع حمل و نقل (جاده ای ، راه آهن ، هوایی و دریایی) بر اساس برنامه های منظم تعمیرات کلی موجود ،‌قطعات حساس را برای شناسایی ترکها بازرسی می کنند . میل لنگها ، قابها ، چرخ لنگرها ، قلابهای جرثقیل ، محورها ، پره های توربین بخار و اتصال دهنده ها نمونه ای از قطعات آسیب پذیر به شکست ، به ویژه شکست ناشی از خستگ اند ؛ و بنا براین به بازرسی منظم نیاز دارند .، سیستم بازرسی به وسیله ذرات مغناطیسی را می توان به سادگی خودکار کرد و در نتیجه ، بازرسی مطمئن و نسبتاً بدون زحمتی انجام داد . در حالی که سیستم خودکار در حال انجام وظایف مکانیکی خود است ، مسئول بازرسی می تواند تمام وقت خود را صرفاً به بازرسی اختصاص دهد . آهنگ تولید متناسب با عملیات متعددی است که همزمان در ایستگاه های مختلف انجام می شود . هزینه خودکار سازی در مقایسه با هزینه نیروی انسانی برای چندین واحد منفرد دستی که برای دستیابی به همان آهنگ های تولیدی لازم است ، توجیه پذیر خواهد بود

 بازرسی چشمی Visual Testing :

 

تعریف : بازرسی مواد به روش بازرسی چشمی عبارتست از کنترل روز به روز وضعیت قطعات مورد ساخت و رسیدگی از نظر پذیرش آنها طبق مشخصات، معمولاٌ نخستین مرحله در بررسی هر قطعه ، بازرسی چشمی آن است. بازدید یا بازرسی چشمی یکی از مهمترین و متداول ترین روش بازرسی به شمار می آید.

پارامترهای مهم در بازرسی چشمی عبارتند از شدت نور محیط و نوع نور محیط ، شرایط سطح وآماده سازی سطح مانند تمیز کاری قطعه، زاویه نور نیز خیلی اهمیت دارد ،‌چون بعضی از عیوب سطحی فقط تحت تابش نور صحیح ( تابش نور تحت زاویه مناسب )‌آشکار می شوند

کاربرد : تمام عیوب ظاهری اعم از عیوب سطحی ، ترکهای سطحی ،‌نادرستی شکل ،‌ انحرافات در اندازه و غیره را می توان با بازرسی چشمی پیدا کرد.بازرسی چشمی به عنوان یک روش بازرسی غیر مخرب بازرسی غیر مخرب ، برای مواد خام و محصولات نیمه تمام یا تمام شده مورد استفاده می باشد .با بازرسی چشمی حین تولید ، همینطور دربررسی نهائی می توان از روی شکل هندسی ، ابعاد و خصوصیات سطحی رنگ ،‌شفافیت و علائم مشخصه دیگ در مورد محصول داوری نمود . بازرسی چشمی صحیح قطعات و بررسی شکل ظاهری آنها چه با چشم غیر مسطح ، ‌چه با ذره بین یا اندسکوپ انجام شود ،‌ در تشخیص عیوب متالورژیکی حائز اهمیت است و می تواند مبنای برنامه ریزی برای بازرسی های بعدی باشد . بعلاوه بازرسی چشمی اطلاعات مفیدی بدست می دهد که گاهی اوقات این اطلاعات برای حل مسئله کفایت می کند.

تجهیزات تست و بازرسی چشمی بسیار متنوع میباشند که از آن جمله میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • ویدئواسکوپ و بوراسکوپهای صنعتی : انواع دستگاه های ویدیواسکوپ با طول و قطرهای مختلف با امکان ذخیره فیلم و عکس و همچنین با قابلیت اندازه گیری عیوب (Stereo Measurement)
  • گیج های جوشکاری: انواع گیج های جوشکاری جهت بازرسی ابعادی جوش
  • آینه، چراغ قوه و ذره بین های بازرسی

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با بخش فروش